Centrifugeren: zo werkt het

Centrifugeren is de laatste stap van een wasprogramma: de trommel draait met hoge snelheid rond, waardoor het water uit de was naar buiten wordt geslingerd en via de gaatjes in de trommel wordt weggepompt. Het resultaat is was die minder nat uit de machine komt en sneller droogt. De snelheid wordt uitgedrukt in toeren per minuut (tpm); de meeste wasmachines halen maximaal 1200 tot 1600 toeren.

Hoe werkt centrifugeren?

Als de trommel snel ronddraait, wil alles wat erin zit rechtdoor blijven bewegen. De trommelwand houdt het textiel tegen, maar het water kan door de gaatjes ontsnappen. Die naar buiten gerichte werking heet de middelpuntvliedende of centrifugale kracht. Hoe hoger het toerental, hoe sterker het effect en hoe meer water eruit gaat.

Een centrifugeerfase verloopt meestal zo:

1. Afpompen. Eerst wordt het spoelwater weggepompt.
2. Verdelen. De trommel draait langzaam heen en weer om de was gelijkmatig over de wand te verdelen.
3. Opbouwen. De machine controleert of de lading in balans is en voert de snelheid stap voor stap op.
4. Maximaal toerental. De trommel draait een paar minuten op de ingestelde snelheid.
5. Afremmen. De trommel remt af en maakt eventueel nog een paar losse slagen tegen kreuken.

Welk toerental voor welk textiel?

Het wasprogramma kiest zelf een passend maximum, en het wasetiket geeft aan wat een kledingstuk verdraagt. Als globale indicatie:

Textiel	Indicatief toerental
Katoen, handdoeken, beddengoed	1200–1600
Synthetisch, gemengde was	800–1200
Fijne was, wol, zijde	400–800 of lager
Sportkleding met membraan, donsjassen	Volg het etiket; vaak laag

Lager centrifugeren betekent nattere was, maar ook minder kreuk en minder slijtage. Een hoger toerental is dus niet altijd beter. Wil je weten hoeveel toeren je machine nodig heeft, lees dan het artikel over 1400 of 1600 toeren.

Centrifugeerklasse op het energielabel

Het toerental zegt niet alles: twee machines met 1400 toeren kunnen de was verschillend droog krijgen. Daarom vermeldt het EU-energielabel een centrifugeerklasse (A–G) voor het programma Eco 40–60. Klasse A betekent het minste restvocht. Op het label staat ook het geluid bij centrifugeren in dB(A) met een geluidsklasse (A–D); centrifugeren is vrijwel altijd het luidste moment van de was. Meer uitleg vind je bij het energielabel voor wasmachines en bij wat dB betekent bij een stille wasmachine.

Centrifugeren en drogen

Centrifugeren en drogen zijn twee verschillende dingen. Centrifugeren haalt water er mechanisch uit; een droger verdampt het resterende vocht met warmte. Hoe beter er gecentrifugeerd is, hoe minder werk de droger heeft. Droog je vooral aan de lijn of aan een rek, dan is het verschil tussen 1200 en 1400 toeren in de praktijk vaak klein.

Waarom centrifugeert de machine niet (goed)?

De meest voorkomende oorzaak is onbalans: één zwaar stuk, zoals een badmat of een natte spijkerbroek, of juist een heel kleine lading. De machine probeert de was opnieuw te verdelen en slaat het centrifugeren over of doet het op lage snelheid om schade te voorkomen. Andere oorzaken zijn een verstopt pompfilter (het water gaat er niet uit) of een programma waarbij je de centrifuge zelf lager of uit hebt gezet. Zie wasmachine centrifugeert niet voor een complete checklist.

Tips voor goed centrifugeren

• Laad de trommel niet te vol en niet te leeg. Een halfvolle tot volle trommel met gemengde stukken verdeelt zich het best. Meer hierover in wasmachine goed vullen.
• Was zware losse stukken samen met een paar handdoeken, zodat de lading kan balanceren.
• Zet de machine waterpas. Een scheve machine trilt meer tijdens het centrifugeren. Zie ook wasmachine trilt of maakt herrie.
• Haal de was er snel uit. Gecentrifugeerde was die lang in de trommel blijft liggen, kreukt en kan muf gaan ruiken.

Veelgestelde vragen

Wat betekent centrifugeren?

Centrifugeren betekent dat de trommel met hoge snelheid ronddraait om water uit de was te slingeren. Het is de laatste stap van bijna elk wasprogramma.

Hoe lang duurt centrifugeren?

Meestal een paar minuten op maximale snelheid, plus de tijd voor het verdelen en opbouwen. Bij onbalans kan het langer duren omdat de machine meerdere pogingen doet.

Kan ik alleen centrifugeren zonder te wassen?

Ja, de meeste wasmachines hebben een los programma "centrifugeren" of "spoelen en centrifugeren". Handig voor handwas of was die nog te nat is.

Is een hoger toerental slecht voor mijn kleding?

Voor stevig katoen niet, maar fijn textiel, wol en kleding met elastaan kunnen sneller kreuken of vervormen. Volg het wasetiket; het programma kiest meestal zelf een veilig maximum.